Internet in Irak: echte gids voor reizigers en pelgrims

Zoeken naar internet in Irak is niet te vergelijken met zoeken naar internet voor Rome of Bali. Bijna niemand gaat er op vakantie: journalisten, NGO-medewerkers, technici uit de energiesector, Irakezen uit de diaspora die hun familie bezoeken, sjiitische pelgrims op weg naar Najaf en Karbala, en een groeiend aantal reizigers naar Iraaks-Koerdistan. Ik vertel je hoe je écht online komt, met prijzen in dinars, echte namen van providers en de valkuilen die bijna niemand noemt voordat je landt.

Hoe zit het met de connectiviteit in Irak

Het meest praktisch is om een eSIM te nemen voordat je vertrekt: die werkt meteen bij aankomst, zonder wachtrijen of paspoortregistratie. Een lokale SIM is goedkoper als je weken blijft; roaming is duur omdat Irak geen EU-land is; en hotel-wi-fi is traag.

Irak heeft een veel beter mobiel netwerk dan mensen denken, en een veel slechter vast netwerk. Het land heeft de kabel overgeslagen toen het werd herbouwd: 4G/4.5G is de normale manier van verbinding maken voor bijna iedereen, inclusief kantoren en winkels, en het werkt goed in Bagdad, Basra, Mosoel, Najaf, Karbala, Erbil en Suleimaniya. Commercieel 5G is er alleen in zeer vroege uitrolfases: reken er niet op en neem het niet mee in je berekeningen.

Wat het spel echt verandert, zijn drie factoren die je in een normale toeristische bestemming niet tegenkomt. De eerste is politiek: Irak schakelt op bepaalde data opzettelijk het hele land uit. De tweede is geografisch: Iraaks-Koerdistan heeft een eigen visum, eigen dominante providers en een ander gevoel van stabiliteit. En de derde is demografisch: tijdens de Arbain-bedevaart krijgt het netwerk in het centrale deel van het land plotseling meer mensen te verwerken dan de hele bevolking van veel Europese landen.

Tel daarbij op dat veel reizigers hier werken, niet toeristen zijn: ze sturen reportages, uploaden zware foto's, videobellen met het hoofdkantoor of met familie. Connectiviteit is geen luxe, het is het gereedschap. Wil je eerst de basisuitleg, lees dan wat een eSIM is en hoe je die activeert. Hier gaan we meteen naar wat er op de grond echt toe doet.

De vier opties voor verbinding, vergeleken

Voordat we in detail treden, eerst het grote plaatje. Dit zijn de vier manieren om data in Irak te krijgen en wat je er in de praktijk van kunt verwachten, niet op papier.

Vertaling: ga je twee weken of korter, dan bespaart de eSIM je het meest ongemakkelijke moment van de reis: aankomen in een land met veiligheidscontroles, zonder bereik en zonder te weten aan wie je het moet vragen. Ga je drie maanden op missie, dan krijg je sowieso een Irakees SIM-kaartje in je zak, en waarschijnlijk twee verschillende nummers. En als je plan is om het te doen met de hotel-wi-fi, bereid je dan voor: in Irak zijn stroomuitval dagelijkse kost en de generator laat de router niet altijd aan staan.

Roaming is de optie die je als eerste moet afstrepen, en niet om iets aan te smeren: de cijfers kloppen gewoon niet. Dat zien we nu.

Roamen met je Spaanse provider: Irak is geen EU

Dit moet even helder, want veel mensen gaan ervan uit dat hun bundel gewoon meereist. Irak hoort niet bij de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte, dus 'Roam Like at Home' is hier absoluut niet van toepassing. Je GB's uit je abonnement blijven thuis en je valt terug op het volle internationale tarief.

In de praktijk valt Irak meestal in de duurste tariefzone van de Spaanse providers, waar een megabyte per stuk wordt afgerekend en niet in bundels. Erger nog: niet alle Spaanse virtuele providers hebben een data-deal met alle Iraakse netwerken, dus je kunt eindigen met alleen bellen en sms'en zonder data. Of gewoon helemaal geen bereik. Check voor vertrek in je klantomgeving in welke zone Irak valt, of er een dagbundel beschikbaar is en wat je per MB betaalt daarbuiten. Als de provider geen prijs voor Irak vermeldt, weet je eigenlijk al genoeg.

Mijn praktische advies: schakel dataroaming uit voordat je landt en raak het daarna niet meer aan. Er is een extra risico waar bijna niemand aan denkt: per ongeluk aanhaken op een buurlandnetwerk. In het noorden van Koerdistan, dicht bij de Turkse grens, en in het oosten, bij de Iraanse grens, kan je telefoon zomaar overspringen naar een buitenlands netwerk zonder dat je het doorhebt. Dat betekent twee verschillende rekeningen op één dag.

Wil je de volledige uitleg waarom dat zo duur is? Die vind je in eSIM versus roamen. Ik houd het hier bij de praktische conclusie: in Irak blijft roaming uit.

Wi-Fi in hotels, cafés en kantoren

Het Iraakse wifi verdient een eerlijk woord. In de luxe hotels van Bagdad, Basra en vooral Erbil werkt het: goed genoeg voor e-mail, chat en een videobelletje als er niet te veel mensen tegelijk online zijn. In middenklasse hotels, guesthouses in Najaf of Karbala en bergaccommodatie in Koerdistan, valt de ervaring flink tegen. En overal is er één gezamenlijke vijand: stroomuitval. Irak kampt dagelijks met stroomuitval, vooral in de zomer. Bijna elk gebouw heeft wel een generator, maar die geeft prioriteit aan airco en lift, niet aan de router.

Cafés in Erbil en Suleimaniya hebben wél goede wifi en zijn prima om even te werken. Daarentegen hebben veel officiële instanties, luchthavens en checkpoints beveiligde netwerken of gewoon onbruikbaar internet. En er is een veiligheidsrealiteit die je in je achterhoofd moet houden: open en gedeelde hotelnetwerken zijn niet ideaal voor toegang tot zakelijke e-mail, interne systemen van een NGO of gevoelig werkmateriaal. Reis je voor werk? Gebruik dan een zakelijke VPN en je eigen data.

Een pocket wifi, die op andere bestemmingen een prima alternatief is, heeft hier weinig zin: je moet hem ophalen en inleveren, het is extra apparatuur om aan te geven bij controles en hij gebruikt hetzelfde mobiele netwerk als je telefoon. Ik ga er dieper op in eSIM versus pocket wifi. Kortom: wifi is een aanvulling, nooit je primaire plan.

Simkaart lokaal: Zain Iraq, Asiacell en Korek

Irak heeft drie nationale mobiele providers en het is handig om ze bij naam te kennen, omdat mensen ze vaak als geografische verwijzing gebruiken. Zain Iraq is de grootste, met een sterke positie in Bagdad, het centrum en het zuiden. Asiacell is ontstaan in Suleimaniya en is heel sterk in het noorden, maar dekt het hele land. Korek Telecom heeft ook Koerdische roots en is landelijk actief. In Koerdistan zit ook nog Newroz Telecom, die veel vast internet, glasvezel en draadloos internet aanbiedt in Erbil, Duhok en Suleimaniya.

Twee waarschuwingen over geld. Ten eerste: de Iraakse dinar (IQD) heeft een officiële koers en een straatkoers, en die komen niet overeen; de dollar is volledig gangbaar, dus veel prijzen krijg je in dat groene briefgeld. Ten tweede: bovenstaande prijzen zijn een indicatie en veranderen regelmatig, check dus altijd wat er in de winkel staat.

De procedure: verplichte registratie met paspoort in een officiële winkel, inclusief gegevensvastlegging en soms een vingerafdruk. Het kan bij de kiosken op de luchthaven van Bagdad en Erbil, maar dan betaal je meer. De complete vergelijking vind je in eSIM versus lokale sim; ik laat het hier bij goedkoop maar traag.

Waarom ik in Irak de eSIM aanraad

Op een strandbestemming is de eSIM gemak. In Irak is het iets anders: het is het niet hoeven oplossen van een logistiek probleem op de dag dat je de minste speling hebt. Je landt met de chip al geactiveerd, met data vanaf minuut één, en je kunt laten weten dat je bent aangekomen, de kaart openen, contact opnemen met je fixer, je chauffeur of je lokale contact zonder afhankelijk te zijn van of de luchthavenwinkel open is of dat er nog iemand is die Engels spreekt om drie uur 's nachts.

Het eerste uur in Irak is het meest ingewikkeld: paspoortcontrole, visum bij aankomst, geld wisselen en een parkeerplaats vol identieke auto's. Al verbonden aankomen neemt het enige probleem weg dat je wel vanuit huis had kunnen oplossen.

Er zijn meer concrete redenen voor deze bestemming. Een is de registratie: de reis-eSIM dwingt je niet om je persoonlijke gegevens achter te laten die aan een Iraakse lijn zijn gekoppeld, iets wat belangrijk is voor mensen die voor gevoelig werk reizen. Een andere is het nummer: je houdt je Nederlandse nummer actief om sms'jes van de bank of het bedrijf te ontvangen terwijl de data via de eSIM gaan. En een andere is de flexibiliteit voor wie de route Erbil–Bagdad–Nayaf–Basora doet zonder steeds van simkaart te willen wisselen.

Wat ik je niet ga verkopen: als je zes maanden op een veldmissie gaat, zul je eindigen met een lokale lijn, omdat je een Iraaks nummer nodig hebt voor banken, vervoer en formaliteiten. De eSIM dekt de reis, niet het verblijf. Je vindt de specifieke opties en dekkingen van het land in de eSIM-gids voor Irak, met de netwerken waar elk plan op aansluit.

De nationale internetstoringen tijdens de examens

Dit is het feit dat iedereen van zijn stuk brengt, en het is echt: Irak schakelt internet in het hele land uit tijdens de nationale schoolexamens, om te voorkomen dat vragen uitlekken of worden gekopieerd. Het is geen gerucht of technische storing. Het wordt bevolen door het Ministerie van Communicatie op verzoek van het Ministerie van Onderwijs, en wordt met een paar dagen van tevoren aangekondigd.

De cijfers geven de omvang van de zaak weer. In 2025 was de eerste landelijke onderbreking op 20 mei, samenvallend met de start van de examens, en herhaalde zich elke examendag in een ochtendvenster, typisch van 6:00 tot 8:00 lokale tijd. Tussen eind mei en half september 2025 werden 51 onderbrekingen geteld, waarvan 35 landelijk en 16 regionaal: bijna een stroomstoring om de dag. In augustus 2025 werd, na kritiek, het venster teruggebracht van twee uur naar anderhalf uur.

Het belangrijkste voor jou: het is geen probleem van de operator, het is een landelijke onderbreking. Noch de lokale sim, noch de eSIM, noch de wifi van het hotel worden gespaard, omdat de afsluiting stroomopwaarts wordt toegepast. Als je tussen mei en september reist, ga ervan uit dat het je kan overkomen en plan: offline gedownloade kaarten, instapkaarten opgeslagen op je telefoon, en laat je mensen weten dat je die ochtendperiode onbereikbaar kunt zijn. Irak heeft ook netwerkonderbrekingen toegepast tijdens protesten, dus het is verstandig om een plan B te hebben dat niet afhankelijk is van internet.

Iraaks Koerdistan: Erbil en Suleimaniya functioneren bijna apart

Als je dit leest, is het heel waarschijnlijk dat je echte bestemming Iraaks Koerdistan is, de autonome regio in het noorden. En het is goed om te begrijpen dat het in de praktijk bijna als een apart land functioneert: het heeft zijn eigen regionale regering (KRG), zijn internationale luchthavens in Erbil en Suleimaniya, zijn eigen controles en een veel stabieler veiligheidsklimaat dan de rest van het grondgebied.

Het punt dat de meeste problemen veroorzaakt is het visum. De KRG geeft zijn eigen toegangsvergunning af, geldig voor de regio Koerdistan. Die vergunning geeft je niet automatisch toestemming om je door federaal Irak te bewegen: om naar Bagdad, Najaf of Basra te gaan, is meestal het federale Iraakse visum nodig. Het is een klassieke fout, en je betaalt ervoor met een geannuleerde reis bij een checkpoint. Controleer het bij de ambassade voordat je tickets koopt, want de regels zijn de afgelopen jaren meerdere keren veranderd.

In de telecomunicatie gebeurt iets soortgelijks: de drie nationale operators bieden dienst, maar het commerciële gewicht verschuift. Asiacell en Korek hebben veel aanwezigheid in het noorden, en bij vast en glasvezel heeft Newroz Telecom de leiding. De mobiele dekking in Erbil, Duhok en Suleimaniya is goed; in de bergdalen richting Rawanduz, Amedi of Barzan valt het snel weg. De Citadel van Erbil, sinds 2014 Werelderfgoed, heeft perfect signaal; de trektocht eromheen niet. Reken op zones van totale stilte op de weg.

Arbaïn: wanneer het netwerk vastloopt in Najaf en Karbala

Reis je om religieuze redenen, dan raakt dit jou direct. De sjiitische pelgrimstocht naar de heiligdommen in Najaf en Karbala is het hele jaar door gaande, maar eenmaal per jaar wordt het de grootste mensenverplaatsing ter wereld: de Arbaïn, veertig dagen na Asjoera. In 2025 sprak de autoriteit van het heiligdom in Karbala van meer dan 22 miljoen pelgrims, en de autoriteiten in Najaf van 17 miljoen aankomsten in de provincie. Het valt elk jaar zo'n elf dagen eerder, dus check de exacte datum voor het jaar waarin jij gaat.

Wat dat met het netwerk doet, is precies wat je denkt. Alleen al tussen 7 en 15 augustus 2025 werden er meer dan 277 miljoen telefoontjes geregistreerd (272 miljoen nationaal en 4,4 miljoen internationaal) en 47 miljoen sms'jes. De autoriteiten plaatsen gratis internetpunten langs de wandelroute tussen Najaf en Karbala: in 2025 kwamen er 30 nieuwe bij, tot een totaal van 233 punten op de pelgrimsroutes.

Toch kun je die dagen het beste op het ergste voorbereid zijn: data die niet laadt, oproepen die niet doorkomen, videogesprekken die onmogelijk zijn en leeglopende batterijen. Concrete tips: een grote powerbank, een fysiek afgesproken ontmoetingspunt met je groep voor het geval er geen bereik is, sms'jes in plaats van spraakberichten, en gedownloade kaarten. Houd er bovendien rekening mee dat de internetblokkades tijdens examens kunnen samenvallen met deze data.

Dekking per regio, erfgoed en officiële waarschuwingen

Ik begin met het belangrijkste, zonder omwegen: Irak is geen normale toeristische bestemming en er zijn gebieden die officieel worden afgeraden. Voordat je ook maar iets overweegt, raadpleeg dan de officiële reisadviezen van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor Irak, en check ze vlak voor vertrek opnieuw, want ze kunnen wijzigen. Geen enkele connectiviteitsgids vervangt die waarschuwing, en we doen hier niet alsof dat wel zo is. Controleer ook of je reisverzekering het land dekt, want veel verzekeraars sluiten Irak expliciet uit.

Dat gezegd hebbende, dit is de dekking op de plekken waar mensen doorgaans komen:

• Bagdad: goed 4G-signaal, met uitval en verzadiging tijdens spitsuren en nabij officiële gebouwen.
• Erbil, Suleimaniya en Duhok: de beste ervaring van het land, zowel mobiel als vast.
• Nayaf, Kerbala en de route tussen beide: correct, behalve tijdens pelgrimagepieken.
• Basora en het olierijke zuiden: redelijke industriële dekking in de stad, onregelmatig daarbuiten.
• Babilon, Werelderfgoed sinds 2019, en Ur, in de Ahwar van het zuiden die in 2016 zijn ingeschreven: acceptabel signaal op het terrein, zwak onderweg.
• Zuidelijke moerassen en westelijke woestijn: grote gebieden zonder bruikbare data. Reken er niet op dat je mobiel daar werkt.

Als je over de weg tussen provincies reist, reken dan op checkpoints waar ze om documenten vragen en soms je telefoon controleren. Neem je papieren mee op papier naast digitaal: dat is het nuttigste advies uit deze hele gids.

Hoeveel gigs heb je nodig, afhankelijk van waar je naartoe gaat

Er is geen universeel getal, want het verbruik van een journalist die video uploadt is niet te vergelijken met dat van een pelgrim die audioberichten stuurt. Deze tabel gebruik ik om te berekenen, en het is met marge.

Drie instellingen die het verbruik flink beïnvloeden. Ten eerste, verbinding delen: als jij de enige met data bent in de groep, verdubbel of verdriedubbel je het verbruik. Ten tweede, videogesprekken, die tussen de 0,5 en 1,5 GB per uur verbruiken, afhankelijk van de kwaliteit. En ten derde, het uploaden van materiaal: een fotoreportage in RAW of een 4K-video leegt elke bundel in een middag, dus als je met zware bestanden werkt, neem dan een abonnement voor de slechtste dag, niet voor het gemiddelde.

Wil je het verschil zien met wat datzelfde zou kosten met internationale roaming? Dat hebben we voor je uitgerekend op hoeveel kost internationaal roaming. Waarschuwing: het verschil is van twee naar drie cijfers.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Irak is een bestemming waar verbinding geen luxe is: het is hoe je jezelf organiseert, laat weten dat je veilig bent en werkt. Ik vat het samen. Roaming van je Nederlandse provider is geen optie omdat Irak niet in de EU zit. De wifi van het hotel is een extraatje dat uitvalt bij stroomuitval. De lokale SIM van Zain, Asiacell of Korek is de goedkoopste per GB als je weken blijft, maar vereist registratie met paspoort in een officiële winkel. En de eSIM is wat ik zou meenemen voor een reis van een paar dagen of weken, omdat je meteen bij aankomst verbonden bent zonder gedoe.

Voeg aan de vergelijking de drie bijzonderheden van het land toe: de geplande landelijke stroomuitval tijdens examens, het eigen visum en tempo van Koerdistan, en de extreme netwerkverzadiging tijdens Arbaín. En bovenal: check de officiële reisadviezen van het ministerie van Buitenlandse Zaken voordat je op pad gaat.

Als je al reisdata hebt, regel dan het makkelijke: koop je eSIM voor Irak voordat je vertrekt en land met data vanaf de eerste minuut. Het is één probleem minder op een reis die al genoeg uitdagingen kent.

Geschreven doorMarc González Sáez Oprichter van PuraSim en specialist in eSIM en connectiviteit voor reizigers. Helpt al jaren reizen verbonden te blijven over de hele wereld zonder te veel te betalen voor roaming, en test elke eSIM persoonlijk ter plaatse voordat hij ze aanbeveelt.