Internet in Saint-Barthélemy: de dure verrassing van roaming

Als je op zoek bent naar internet op Saint-Barthélemy en denkt dat het gewoon Frankrijk is en dat je bundel hetzelfde werkt als op Guadeloupe, wacht dan even: dit eiland is de vreemde uitzondering van de Franse Caraïben en een van de duurste verrassingsfacturen die ik ben tegengekomen tijdens het documenteren van bestemmingen. Ik leg je precies uit waarom, welke providers er zijn, wat data ter plekke kost en welke optie voor jou het beste is, afhankelijk van hoe je reist.

Hoe je verbinding maakt op Saint-Barthélemy

Op Saint-Barthélemy maak je verbinding met een eSIM die je voor vertrek hebt geregeld, met een lokale simkaart van Orange Caraïbe, SFR Caraïbe of Dauphin Telecom, of met de wifi van je hotel. Wat bijna nooit werkt, is je eigen bundel: het eiland is LGO-gebied en valt buiten de Europese roaming.

Dat is de samenvatting, en het is goed dat je dat weet voordat je in het vliegtuig stapt, want Saint-Barthélemy heeft een logistiek bijzonderheid: op het vliegveld Gustaf III in Saint-Jean vind je geen winkel waar je een simkaart kunt kopen. De terminal is piepklein, 's nachts gesloten en niet ingericht op telefoonzaken. Als je zonder plan landt, is je enige directe optie de wifi van het hotel of de volgende dag naar Gustavia gaan om een winkel te zoeken.

Het eiland is klein —ongeveer 21 km² en zo'n 10.000 inwoners— maar de mobiele infrastructuur is goed: stabiel 4G in de bewoonde gebieden, vooral verzorgd door Franse Caraïbische providers. Het probleem is nooit het netwerk; het probleem is tegen welke prijs je erop komt.

De officiële munteenheid is de euro, dus de prijzen die je in de winkel ziet, zijn direct, zonder omrekening of rare commissies. Veel winkels accepteren dollars, maar tegen een wisselkoers die niet in jouw voordeel is. Het netnummer is +590, hetzelfde als Guadeloupe en Saint-Martin, wat het nog verwarrender maakt voor wie denkt dat het hele blok hetzelfde werkt.

Het detail dat geld kost: het is een LGO, geen ultraperifeer gebied

Hier zit de crux. De Europese Unie behandelt overzeese gebieden op twee heel verschillende manieren. Er zijn de ultraperifere regio's (UPR), die deel uitmaken van het EU-grondgebied met aanpassingen: de Canarische Eilanden, Guadeloupe, Martinique, Réunion, Frans-Guyana, Mayotte of de Azoren. En er zijn de landen en gebieden overzee (LGO of OCT), die via een lidstaat aan de EU zijn verbonden maar geen deel uitmaken van de EU.

Saint-Barthélemy scheidde zich in 2007 bestuurlijk af van Guadeloupe om een eigen overzeese collectiviteit te worden, en in dat proces vroeg het om van Europese categorie te veranderen. Sinds 1 januari 2012 is het geen ultraperifeer gebied meer, maar een LGO. Het was een fiscale en douanebeslissing —het eiland leeft van luxetoerisme en belastingvrije handel— maar het bracht een consequentie met zich mee die niemand destijds uitlegde: het EU-recht is daar niet langer automatisch van toepassing.

Daaronder valt de roamingverordening, de bekende 'Roam Like at Home' die je sinds 2017 je eigen bundel in elk EU- of EER-land laat gebruiken zonder extra kosten. In een LGO bestaat die garantie simpelweg niet.

Saint-Barthélemy is Frankrijk qua vlag, paspoort, euro en gendarmerie. Het is dat niet qua Europese telecomregelgeving. Die zin, op tijd begrepen, bespaart je een factuur van drie cijfers.

Guadeloupe en Martinique wel, Saint-Barthélemy niet

Het contrast is zo schril dat een tabel het beste werkt. Als je vorig jaar in Pointe-à-Pitre of Fort-de-France je Nederlandse bundel gebruikte zonder een cent extra te betalen, dan ga je ervan uit dat dat op Saint-Barthélemy ook zo is. Dat is niet zo. En het meest surrealistische: op het buureiland Saint-Martin is het Franse deel wél een ultraperifeer gebied en valt het wél onder Europese roaming, terwijl het Nederlandse deel (Sint Maarten) een LGO is en er niet onder valt. Je kunt lopend een landsgrens oversteken en van tariefregime wisselen.

Dat een gebied niet onder de Europese verordening valt, betekent niet dat geen enkele provider het dekt: sommige Franse providers nemen het uit eigen beweging op in hun zone "Europa en DOM" als commerciële geste. Maar dat is een vrijwillige keuze van elke provider, geen recht van jou, en op de Nederlandse markt is het eerder andersom.

De vier manieren om online te gaan, vergeleken

Met dit kader duidelijk, zijn er vier reële opties. Ik zet ze tegenover elkaar met wat elk kost en het grootste nadeel, want dat bepaalt meestal de keuze.

Als je deze laatste twee nog nooit rustig hebt vergeleken, heb ik een aparte analyse in eSIM versus lokale SIM die ingaat op de details van formaliteiten, telefoonnummer en nummerbehoud. Voor Saint-Barthélemy is de doorslaggevende factor bijna altijd logistiek: het eiland maakt het je niet makkelijk om bij aankomst iets te kopen, en op een zondag of feestdag zit je tot de volgende dag zonder opties.

Je Nederlandse provider: wat je vóór vertrek moet checken

Voordat je roaming zomaar afschrijft, doe je een check van twee minuten die je een hoop ellende kan besparen. Ga naar de zonezoeker van je provider en typ "Saint-Barthélemy" in — precies zo, in het Frans, want in het Nederlands zie je het als Saint-Barthélemy en soms is het niet geïndexeerd— en kijk in welke zone het valt. Bijna zeker komt het in de duurste zone terecht, die van "rest van de wereld" of vergelijkbaar, samen met bestemmingen zoals de VS buiten de bundel of niet-Europees Caribisch gebied.

Waar je op moet letten:

• Als de bestemming buiten de EU/EER-zone valt, telt je Europese databundel niet.
• Of er een internationaal dagbundel bestaat en wat die echt inhoudt: soms is het 100 of 200 MB per dag, wat op een reis met kaarten en foto's zo op is.
• Of je het standaard verbruikslimiet aan hebt staan. Buiten de EU werkt dat limiet niet altijd hetzelfde, en het is het enige dat een vervelende rekening scheidt van een rekening met drie cijfers.
• Of je via Sint Maarten reist met een tussenstop, want dat valt ook niet onder Europese roaming en daar begint de teller al te lopen.

En vooral: vertrouw niet op wat ze je in Guadeloupe vertelden. Als je de concrete cijfers wilt van wat het kost om buiten de Europese bundel te gaan, heb ik die uitgesplitst in wat kost internationaal roaming, en daar zie je waarom de meeste mensen uiteindelijk een alternatief zoeken.

Lokale SIM: Orange Caraïbe, SFR Caraïbe, Dauphin Telecom en Digicel

Het eiland wordt voornamelijk bediend door Orange Caraïbe en SFR Caraïbe, de twee grootsten van de Franse Antillen, plus Dauphin Telecom, een lokale provider van Saint-Martin en Saint-Barthélemy, en Digicel, het Caribische merk. Samen dekken ze het eiland met 4G. Dit zijn de prepaid-prijzen die ze publiceren voor reizigers:

Twee eerlijke waarschuwingen. Ten eerste: ze vragen je om je paspoort om de lijn te activeren, dat is een Franse wettelijke vereiste en daar kom je niet onderuit. Ten tweede: de tarieven van Dauphin zijn per GB duidelijk duurder dan die van Orange of Digicel, dus als prijs je ding is, kijk dan goed voordat je tekent. En onthoud: op de luchthaven van Saint-Jean worden geen kaarten verkocht.

De optie die je de rompslomp bespaart

Het alternatief dat ik zelf gebruik en aanraad voor deze specifieke bestemming is om data te regelen voordat je vertrekt. Je installeert het profiel op je mobiel vanuit de luie stoel, via je wifi, en bij landing in Saint-Jean wordt het automatisch geactiveerd. Geen winkel zoeken, geen paspoort op de balie, geen afhankelijkheid van of Gustavia open is op 25 december. Als het concept je als Chinees in de oren klinkt, leg ik het helemaal uit in wat is een eSIM.

Voor Saint-Barthélemy is het voordeel dubbel. Aan de ene kant vermijd je de blinde vlek van de eerste uren, die op een bestemming zonder verkoop op de luchthaven echt is: tussen landing, huurauto en inchecken kunnen drie uur voorbijgaan waarin je kaarten nodig hebt en niets hebt. Aan de andere kant zijn veel plannen in de regio regionale Caribische plannen, dus als je via Sint Maarten komt of een dagtocht maakt naar Saint-Martin of Anguilla, blijf je verbonden zonder iets nieuws te hoeven kopen.

De vereisten zijn simpel: een mobiel die digitale profielen ondersteunt — elke iPhone vanaf de XS, de meeste midden- tot high-end Android-toestellen vanaf 2020 — en een toestel dat niet door een provider is geblokkeerd. Controleer dat vóór aankoop, niet erna. Als je de specifieke gids voor de bestemming met de concrete opties wilt, die heb ik hier: eSIM voor Saint-Barthélemy.

Wifi van hotel, villa en restaurant

Saint-Barthélemy is een high-end bestemming en dat merk je aan de verbinding in de accommodaties. In de hotels van Gustavia, Flamands of Lorient en in de huurvilla's is de wifi meestal goed en stabiel, omdat de klant die die tarieven betaalt het tegenovergestelde niet tolereert. In de restaurants aan de jachthaven en in veel beachclubs is er ook een open netwerk of een netwerk met wachtwoord op de menukaart.

Het probleem met wifi hier is niet de kwaliteit, het is de geografie. Het eiland wordt per auto verkend over smalle, steile wegen, en de goede stranden liggen afgelegen. Op Saline en Gouverneur zijn geen strandtenten, geen bars, geen voorzieningen: het zijn twee beschermde, ongerepte baaien, en daar is helemaal geen wifi. Hetzelfde geldt voor het pad naar Colombier of een boottocht naar Fourchue. Als je alleen afhankelijk bent van de wifi van het hotel, ben je de helft van je reis offline.

Er is een derde factor: de open netwerken in toeristische gebieden zijn gevoelig terrein voor bankzaken of aankopen. Als je geld gaat verplaatsen via je mobiel, doe dat dan met je eigen data of via een VPN, nooit op een gedeeld netwerk in de haven.

De vergelijking tussen afhankelijk zijn van wifi, een draagbare router gebruiken of eigen data meenemen, werk ik uit in eSIM versus pocket wifi, met de cijfers van elke optie.

Echte dekking per zone: van Gustavia tot Saline

Laten we praktisch worden. De 4G-dekking is goed en consistent in de bewoonde gebieden: Gustavia, de haven en de hele winkelstraat werken zonder problemen, net als Saint-Jean, Lorient, Flamands en Grand Cul-de-Sac. Als je reis zich afspeelt tussen hotel, restaurants en jachthaven, zul je geen tekorten merken.

Waar het signaal onregelmatig wordt, is in de baaien die tussen heuvels zijn ingeklemd. Saint-Barthélemy is een vulkanisch reliëf van heuveltoppen en korte dalen, en dat zorgt voor zeer lokale dekkingsschaduwen: Saline en Gouverneur liggen achter een heuvelrug ten opzichte van de bewoonde kernen, en het is normaal om het signaal te zien terugvallen naar trage data of even te verdwijnen. Hetzelfde op de weg naar Colombier en op sommige stukken binnenweg. Het is geen fout van je simkaart: het is de topografie.

Een detail dat veel mensen op het verkeerde been zet: het eiland ligt ongeveer 25 km van Saint-Martin, en dicht bij de noordkust kan je mobiel verbinding maken met antennes van het buureiland. Als je abonnement alleen Saint-Barthélemy dekt, stel dan handmatig het netwerk in op de instellingen om niet per ongeluk buiten het afgesproken gebied te komen. Hetzelfde geldt voor de veerboot naar Gustavia, die ongeveer 45 minuten duurt en door wateren vaart waar het signaal van het ene naar het andere eiland springt.

Binnenin de terminal van de luchthaven is er goede dekking, hoewel de nadering —die korte, beroemde afdaling over de heuvel van La Tourmente naar het strand van Saint-Jean— zul je hoe dan ook in vliegtuigmodus meemaken.

Kerst, zeilraces en overbelasting

Het hoogseizoen op Saint-Barthélemy is hevig en geconcentreerd. Tussen half december en de eerste week van januari wordt de bevolking van het eiland een veelvoud: de jachten vullen de baai van Gustavia, de villa's worden verhuurd tegen recordprijzen en het vliegveld draait van zonsopgang tot zonsondergang non-stop rotaties met vliegtuigjes vanaf Sint Maarten. Tel daar de St Barth Cata Cup in november en de zeilraces in het voorjaar bij op, en je hebt een kalender met uitgesproken pieken.

Dat heeft concrete gevolgen voor de verbinding. Wanneer duizenden bezoekers samenkomen in een handvol cellen rond de haven, raakt het netwerk 's avonds in de piekuren overbelast: het uploaden van video vanaf de jachthaven op 31 december kan frustrerend zijn, zelfs als je vier streepjes hebt. Het is geen probleem met je abonnement, het is celoverbelasting, en dat overkomt iedereen.

Tips die werken in die periodes:

1. Download de offline kaarten van het eiland voordat je aankomt. Ze nemen weinig ruimte in en redden je bij Saline.
2. Laat zware uploads —fotoalbums, back-ups— voor de vroege ochtend of de wifi van je accommodatie.
3. Als je in een groep reist, schakel dan tethering in vanaf één telefoon in plaats van vier abonnementen af te sluiten.
4. Reserveer restaurants en vervoer van tevoren: in die weken bestaan lastminutereserveringen niet, met of zonder internet.

Buiten het hoogseizoen, van mei tot november, is het eiland leeg, sluiten veel bedrijven in september en is het netwerk ruim voldoende.

Hoeveel GB heb je nodig en hoe je verbonden aankomt

Het dataverbruik op zo'n reis is redelijk voorspelbaar: kaarten voor het rijden over bochtige wegen, WhatsApp met thuis, wat reserveringen en foto's. Video is het enige dat de teller laat oplopen. Deze tabel is de referentie die ik gebruik voor een typische reis naar het eiland:

En de volgorde van handelingen om al verbonden te landen, wat op dit eiland belangrijker is dan op andere:

• Controleer thuis of je telefoon compatibel is en niet is vergrendeld door een provider.
• Installeer het dataprofiel via wifi, voordat je vertrekt, en laat het geactiveerd.
• Schakel de dataroaming van je Nederlandse lijn uit, zodat er niets per ongeluk kan worden gebruikt.
• Bij aankomst in Saint-Jean activeer je het profiel en kies je het lokale netwerk met een goed signaal.

Als je toch liever gebruikmaakt van je eigen provider, doe dat dan in ieder geval met de cijfers bij de hand: de uitsplitsing van de twee opties vind je in eSIM versus roaming. Wat ik je ten zeerste afraad, is aankomen zonder iets te beslissen en kijken wat er gebeurt: op een LGO betaal je daar flink voor.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Saint-Barthélemy is zo'n bestemming waar het administratieve detail je portemonnee bijt: Franse vlag, euro's in de kassa en netnummer +590, maar sinds 2012 buiten de Europese roamingparaplu. Guadeloupe en Martinique wel, dit eiland niet. Daarna is alles eenvoudig: het 4G-netwerk werkt goed in Gustavia, Saint-Jean en Lorient, hapert bij Saline en Gouverneur puur door de ligging, lokale simkaarten kosten tussen €10 en €25 met paspoort, en op het vliegveld wordt er geen verkocht.

Mijn aanbeveling, na het bekijken van de vier opties, is het geregeld te hebben voordat je het vliegtuig instapt: je komt verbonden aan vanaf minuut één, je verliest geen ochtend van je vakantie met het zoeken naar een winkel in Gustavia en je weet precies wat je gaat betalen. Als je direct naar de kern wilt, hier zijn de abonnementen voor de bestemming: eSIM voor Saint-Barthélemy.

Geschreven doorMarc González Sáez Oprichter van PuraSim en specialist in eSIM en connectiviteit voor reizigers. Helpt al jaren reizen verbonden te blijven over de hele wereld zonder te veel te betalen voor roaming, en test elke eSIM persoonlijk ter plaatse voordat hij ze aanbeveelt.