Internet in Sint Maarten: het eiland met twee landen en twee rekeningen

San Martín is een van de weinige plekken op aarde waar je lopend over het strand de Europese Unie kunt verlaten, zonder controle, zonder stempel en zonder dat je het doorhebt. En je telefoon merkt het eerder dan jij. Daarom schiet het korte antwoord tekort als iemand me vraagt hoe je internet in San Martín kunt krijgen: het gaat er hier niet om welke simkaart je koopt, maar om te begrijpen waar de onzichtbare grens loopt die een rekening van nul euro scheidt van een rekening waar je van schrikt. Ik vertel het je zoals het is, met de echte providers aan beide kanten, concrete prijzen en de exacte instellingen waarmee je die dure verrassing voorkomt.

Eén eiland, twee landen en twee verschillende rekeningen

Aan de Franse kant (Saint-Martin) werkt je lokale abonnement gewoon: het is grondgebied van de Europese Unie. Aan de Nederlandse kant (Sint Maarten) niet, en daar betaal je per megabyte apart. De schone manier om de grens over te steken zonder verrassingen is een eSIM die beide kanten dekt.

San Martín is ongeveer 87 km², iets groter dan de gemeente van een middelgrote Nederlandse stad. Op dat zakdoekje leven twee besturen samen sinds het Verdrag van Concordia uit 1648: de Franse Collectiviteit Saint-Martin in het noorden, met als hoofdstad Marigot, en het autonome land Sint Maarten in het zuiden, met als hoofdstad Philipsburg. Het is de kortste landsgrens ter wereld en de enige grens tussen Frankrijk en Nederland.

Wat dit geval bijzonder maakt, is niet het geografische weetje, maar de juridische consequentie. De twee kanten hebben niet alleen andere vlaggen: ze hebben een andere Europese status. De ene valt binnen de interne telecommarkt en de andere niet. En omdat er geen grenspost is (alleen een obelisk langs de weg tussen Marigot en Philipsburg, en vaak niet eens dat), waarschuwt niemand je dat je net van tariefregime bent veranderd.

Nog een detail: de munteenheid wisselt ook. In het noorden betaal je in euro's; in het zuiden officieel in Caribische gulden (XCG), maar in de praktijk rekent iedereen af in Amerikaanse dollars. Als je portemonnee je al vertelt dat je bent overgestoken, zou je telefoon dat ook moeten doen. Het probleem is dat hij het in stilte doet, en soms duurt het uren voordat je het doorhebt.

Franse kant: Saint-Martin hoort wél bij de EU

Saint-Martin is een ultraperifere regio (UPR) van de Europese Unie, net als de Canarische Eilanden, Guadeloupe, Martinique, Réunion, Mayotte of Frans-Guyana. Dat betekent dat het EU-recht er volledig van toepassing is, en een van die gevolgen is de roamingverordening: de bekende Roam Like at Home. Met je eigen abonnement kun je op de Franse helft internetten, bellen en sms'en voor dezelfde prijs als thuis.

De netwerken die je op je telefoon ziet zijn Frans: Orange Caraïbe, SFR Caraïbe, Digicel en de lokale operator Dauphine Telecom. Op je telefoon verschijnen ze als "Orange F", "SFR", "Digicel" of "DAUPHINE". Orange heeft 5G actief in Marigot en royale 4G+-dekking over de hele noordelijke helft; SFR Caraïbe rolt ook 5G uit op het eiland. Qua snelheid zul je Nederland niet missen.

Twee eerlijke kanttekeningen. De eerste: je databundel voor EU-roaming kan beperkt zijn door het fair-use-beleid, dat afhangt van de prijs van je abonnement. Als je 10 €/maand betaalt, is het mogelijk dat je buiten Nederland maar een paar gig hebt, niet de 100 GB van je contract. Check dit voor vertrek, want als je bundel op is, betaal je voor overgebruik.

De tweede: sommige providers hebben deze bestemming weleens verkeerd geclassificeerd op hun website. Check voor vertrek in welke zone je provider het plaatst en maak een screenshot. Wil je het volledige overzicht van wanneer wat de moeite waard is, dan lees je dat in eSIM vs roaming.

Nederlandse kant: Sint Maarten valt buiten de EU

Sint Maarten is geen kolonie of departement: het is een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, met die status sinds 10 oktober 2010, toen de Nederlandse Antillen werden opgeheven. Op de Europese kaart staat het als LGO (Land en Gebied Overzee), niet als ultraperifere regio. Vertaling: de EU-roamingverordening is niet van toepassing. Helemaal niet.

Voor je provider valt Sint Maarten in zone 3 of 'rest van de wereld', afhankelijk van hoe ze het noemen. Daar schieten de prijzen buiten je bundel omhoog: we hebben het over tarieven die in veel contracten boven de 6 € per MB liggen, met pieken boven de 12 €/MB in sommige prepaid-opties. Een video van twee minuten op de boulevard van Philipsburg kan je meer kosten dan het avondeten.

Het 'officiële' alternatief zijn internationale reispakketten: dagbundels die meestal tussen 10 en 20 € per dag kosten voor een belachelijke hoeveelheid data (vaak tussen 100 en 500 MB). In een week op het eiland ben je dan 70-140 € kwijt om te internetten met de handrem erop. De cijfers en een vergelijking per land vind je in wat internationaal roaming kost.

Let op twee buureilanden die je vanuit Marigot op een dag kunt bezoeken: Saint-Barthélemy is Frans maar sinds 2012 ook een LGO, dus ook geen EU-roaming; en Anguilla is Brits, dus al helemaal niet. Als je een ferrietocht maakt, ga er dan van uit dat je buiten de Europese bescherming valt.

De onzichtbare netwerksprong: waar het écht gebeurt

Hier zit het hem nu precies, en daarom schrijf ik deze gids. Je telefoon vraagt geen toestemming: hij kiest het netwerk met het beste signaal. Op een eiland van 87 km² met een berg in het midden (de Pic Paradis is 424 m hoog) rollen de signalen van de ene kant naar de andere. Je kunt op het Franse strand een drankje drinken en opeens aan TelCell of Chippie hangen – en dus buiten de EU-tarieven betalen zonder dat je bent verplaatst.

De plekken waar het misgaat zijn vrij concreet:

• Princess Juliana Airport (SXM): bijna alle internationale vluchten landen hier, en dat is de Nederlandse kant. Je zet je telefoon aan zodra je de landingsbaan raakt en je zit al buiten de EU, nog voordat je je koffer hebt opgehaald.
• Maho Beach: het strand waar de vliegtuigen op tien meter boven je hoofd scheren. Nederlands, pal naast de startbaan.
• Terres Basses: Frans grondgebied, maar je kunt er alleen komen via Nederlandse wegen rond de Simpson Bay-lagune. Je steekt de grens twee keer over in twintig minuten.
• Oyster Pond / Captain Oliver's: de grens loopt dwars door de baai. Franse en Nederlandse steigers liggen op een paar meter van elkaar.
• Cole Bay Hill en de weg Marigot-Philipsburg: vanaf de heuvel zie je beide helften, en je telefoon ook.

De aanwijzer die je wél hebt: het welkomst-sms'je. Krijg je er een met "Sint Maarten", "TelCell", "Chippie" of "UTS", dan betaal je flink. Staat er "Saint-Martin", "Orange F" of "SFR", dan zit je in de EU-zone. Archiver het niet zonder het te lezen: het is je enige waarschuwing, en soms komt die pas een uur later binnen.

Zo voorkom je de naheffing: stap-voor-stap instellingen

We gaan praktisch aan de slag. Dit zijn de maatregelen die écht werken, van meest naar minst rigoureus.

1. Zet dataroaming uit vóór de landing op je Nederlandse lijn. Op iPhone: Instellingen > Mobiele data > Opties > Dataroaming. Op Android: Instellingen > Netwerk & internet > Simkaart > Roaming. Zo land je op SXM zonder dat er iets verbinding maakt.
2. Kies handmatig een netwerk als je het EU-roaming écht wilt uitbuiten. Schakel automatisch selecteren uit en kies een Frans netwerk (Orange F, SFR, Digicel of Dauphine). Eerlijke waarschuwing: in Philipsburg, Maho of Simpson Bay heb je waarschijnlijk geen bereik, want het Franse netwerk komt daar niet. Het is een ruil, geen tovertruc.
3. Stel een datalimiet en een waarschuwing in. Android kan de verbinding verbreken bij een X aantal MB. Op iPhone gebruik je de statistieken per lijn en reset je die bij vertrek.
4. Zet uit wat ongemerkt data vreet: automatische fotoback-up naar de cloud, back-ups, app-updates, podcasts in de wachtrij.
5. Vertrouw op de 50-euro-knop, maar controleer hem. Je Europese provider moet standaard een datalimiet van 50 euro (+ btw) instellen voor roaming buiten de EU, met een waarschuwing bij 80%. Het is een plafond, geen garantie: 50 euro is zo op aan een middag.

En de ultieme oplossing, die ik zelf gebruik: zet je data op een aparte lijn die beide kanten dekt, en laat je Nederlandse sim alleen voor telefoontjes en sms'jes van de bank met data uitgeschakeld. Dan maakt het niet uit welk netwerk je telefoon kiest: de prijs staat al vast.

De vier opties vergeleken

Dit zijn de vier manieren om online te komen op het eiland, met de voor- en nadelen per stuk. Ik heb de kolommen gesplitst per kant, want daar trapt iedereen in.

Zie je het patroon? Bij de eerste drie opties moet je nadenken over op welke helft van het eiland je bent. Bij de vierde niet. Op een bestemming waar de grens een streep op het asfalt is en je hem vijf keer per dag oversteekt om in Grand Case te gaan eten en in Maho te gaan slapen, maakt dat verschil alles uit. Als je formaten aan het vergelijken bent, lees dan verder op eSIM vs lokale sim.

SIM lokaal: operators en prijzen van beide kanten

Als je vasthoudt aan een fysieke simkaart, moet je beslissen uit welk land je hem koopt, want ze zijn niet onderling uitwisselbaar. Het goede nieuws is dat de lokale operators wel afspraken hebben gemaakt vanwege het reliëfprobleem: een Nederlandse SIM van Chippie bevat gratis roaming aan de Franse kant via Dauphine Telecom, en andersom werkt het ook zo. Zij hebben het opgelost; de Europese operators niet.

Het nadeel: registratie. Aan de Franse kant, als je de kaart buiten een officieel verkooppunt koopt, heb je 15 dagen om je te identificeren met een paspoort, anders wordt de lijn opgeschort. Aan de Nederlandse kant vragen ze in de meeste winkels om een identiteitsbewijs. En dit alles met Caribische openingstijden en rijen van cruisepassagiers. Ik verspil daar geen halve vakantieochtend aan.

Hotel-wifi, cruiseschepen en strandtenten

De wifi op San Martín is beter dan je van een Caribisch eiland zou verwachten. De hotels in Simpson Bay, Maho en Philipsburg bieden meestal gratis en behoorlijke wifi; de grotere resorts rekenen soms een 'premium' plan van 5 tot 15 $ per dag als je snelheid wilt voor videogesprekken. In Marigot en Grand Case delen restaurants, bars en de lolo's (de lokale barbecuekraampjes) zonder problemen hun wachtwoord.

Nu de drie echte beperkingen:

• Deckt de weg niet. En op dit eiland ben je de hele dag aan het rijden tussen de twee helften. Zonder mobiele data heb je geen Google Maps, en de aanwijzingen hier zijn schaars.
• Deckt de stranden niet. Noch Orient Bay, noch Happy Bay, noch het eiland Pinel, noch Mullet Bay. Precies waar je de foto wilt uploaden.
• Veiligheid. Open netwerken gedeeld met honderden cruisepassagiers: geen bankzaken of wachtwoorden zonder VPN.

Een speciale vermelding voor de cruiseschepen, die in Philipsburg dagelijkse kost zijn. De wifi aan boord betaal je apart en is een van de duurste op de markt, en zodra het schip de kust verlaat, kom je in maritieme satelliet-roaming, de duurste tarief die er is en niet gedekt door enige Europese regelgeving. Als je met een cruiseschip komt, zet dan de data uit zodra je vertrekt. En als je overwoog een draagbare router te huren, kijk dan eerst naar eSIM vs pocket wifi: op een eiland met twee landen is het meeslepen van een apparaat dat je moet retourneren een extra gedoe.

eSIM: de optie die de grens negeert

Een eSIM is een operatorprofiel dat je op je telefoon downloadt, zonder plastic of winkel. Je installeert het thuis via wifi, activeert het bij aankomst en klaar. Als je er nog nooit een hebt gebruikt, leg ik het zonder technische termen uit in wat is een eSIM, en de specifieke gids voor de bestemming staat in eSIM voor San Martín.

Waarom het hier zo goed past: het abonnement wordt afgesloten per gedekt gebied, niet op basis van de nationaliteit van de antenne waarmee je telefoon verbinding maakt. Je gaat van Marigot naar Philipsburg, de telefoon schakelt van het ene netwerk naar het andere, en de prijs blijft hetzelfde. Het hele probleem verdwijnt. Bovendien blijft je Nederlandse lijn in de telefoon (moderne telefoons accepteren twee profielen tegelijk), dus houd je je nummer voor bellen en sms'en terwijl de data via de eSIM loopt.

Op San Martín is de dure fout niet het verkeerd kiezen van de tarief: het is niet weten dat je van land bent veranderd. Een eSIM die beide helften dekt, verandert een beslissing die je vijf keer per dag moet nemen in een beslissing die je één keer neemt, op de bank thuis.

Wanneer is het niet de moeite waard? Als je alleen naar de Franse kant gaat, niet verder komt dan Marigot of Grand Case, en je Nederlandse abonnement heeft een EU-bonus die ruim voldoende is, dan is roaming gratis en heb je niets nodig. Het is de waarheid, ook al is het niet in mijn voordeel. Maar als je het vliegveld, Maho Beach of Philipsburg gaat bezoeken — en dat ga je doen —, verandert de berekening ineens.

Hoeveel data je nodig hebt en dekking per zone

De cijfers die ik zelf gebruik, rekening houdend met dat je op het eiland veel gebruik maakt van kaarten (de wegen zijn slecht aangegeven en je steekt constant de grens over) en behoorlijk wat foto's en video's, vooral in Maho.

Over echte dekking, zonder poespas. Marigot, Grand Case, Baie Nettlé en Baie Orientale doen het goed met 4G+, en Marigot heeft al 5G van Orange. Philipsburg, Simpson Bay, Maho en Cupecoy zijn het dichtstbevolkte gebied van het eiland en worden goed bediend door TelCell en Chippie. De zwakke punten zijn voorspelbaar: de paden van de Pic Paradis en Loterie Farm, waar de berg het signaal blokkeert; de baaien in het noordoosten zoals Happy Bay of de boottocht naar Pinel Island; en een stukje van de weg bij Terres Basses.

In Maho gebeurt er iets grappigs: als er een groot vliegtuig landt, staan er honderden telefoons tegelijk de landing te filmen en raakt het netwerk overbelast. Het is geen gebrek aan dekking, het is congestie. Als je de video van de jumbo die overvliegt wilt hebben, neem hem dan op en upload hem later, vanuit het hotel.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Samengevat: Sint Maarten is een eiland in tweeën gedeeld en dat geldt ook voor je rekening. Op het Franse deel, Saint-Martin, ben je volwaardig Europees burger en internet je met je bundel van thuis. Op het Nederlandse deel, Sint Maarten, ben je in een land buiten de Unie en wordt elke megabyte afgerekend tegen 'rest van de wereld'-tarief. Tussen de twee is er geen controle, geen hek, geen waarschuwing: alleen een obelisk langs de weg die de helft van de toeristen niet eens ziet.

Met dat in gedachten ordenen de opties zich vanzelf. Als je in Marigot en Grand Case blijft en je abonnement heeft een EU-bundel, hoef je niets te kopen. Als je landt op SXM, de vliegtuigen in Maho bekijkt, over Front Street in Philipsburg wandelt en vijf keer per dag de grens oversteekt om te eten bij een lolo — oftewel, als je de normale reis maakt —, dan is het verstandig om je data van tevoren geregeld te hebben en niet meer na te denken over welke zendmast je telefoon heeft gepakt.

Onze eSIM voor Sint Maarten dekt beide helften met één enkel abonnement en een vaste prijs: je installeert hem thuis, activeert hem bij aankomst en steekt de grens zo vaak over als je wilt zonder dat er iets verandert. Laat de enige verrassing van de reis het geluid zijn van een Boeing die over je hoofd vliegt, niet het sms'je van de bank.

Geschreven doorMarc González Sáez Oprichter van PuraSim en specialist in eSIM en connectiviteit voor reizigers. Helpt al jaren reizen verbonden te blijven over de hele wereld zonder te veel te betalen voor roaming, en test elke eSIM persoonlijk ter plaatse voordat hij ze aanbeveelt.